Mijn interesse voor web 2.0 was in eerste instantie puur privé: in de jaren 90 was ik actief participant van een mailinglijst over de componist/bandoneonist Astor Piazzolla en in 2004 begon ik mijn weblog. Dat weblog dat was een echt live-log: de dingen die ik meemaakte, hoe ik me voelde, concerten die ik bezocht had, maar ook hoe ik mijn werk beleefde, maar publiceerde niet open en bloot waar ik werkte. Werk en privé waren twee dingen. Sommige collega’s lagen wel mee op mijn log, maar ik hield redelijk in de hand wie waar mee las. Toen ik begon te freelance ging ik in eerste instantie op dezelfde voet door, maar toen ik voor mijn studie aan mijn scriptie begon, veranderde er wat. Werk en privé gingen door elkaar lopen. Mijn studie deed ik privé, maar het leek me zinvol om er over te bloggen, omdat het ook over onderwerpen ging waar ik me professioneel mee bezig hield.

Voor de opleuking van deze site was hij erg web 1.0 (html en frames), wat heel erg niet paste bij wie ik professioneel was. Vandaar dat ik de afgelopen maand een nieuwe site gemaakt heb, waar ook ruimte is om te bloggen. Bovendien heb ik bij mijn contactinformatie linkjes gezet naar al mijn web 2.0 profielen: LinkedIn, Flickr, Youtube, Twitter en allerlei andere sites. Een aantal van de mensen die meekeken met de ontwikkeling van mijn site had daar wat problemen mee. Ze vonden het te persoonlijk, niet zakelijk genoeg en ze waren bang dat potentiële klanten me niet serieus zouden nemen.

Ik heb daar over nagedacht en heb het bewust laten staan. Ook de logjes zullen meer persoonlijk getint zijn dan puur zakelijk. Ik ben freelancer en als je mijn bedrijf inhuurt, huur je mij in. Het is dus helemaal niet verkeerd om dan ook een beeld te geven van de persoon, want het is persoonlijk. Misschien nog wel meer dan zakelijk. Ik doe graag de dingen waar ik goed in ben en die ik leuk vind. Ik vind het helemaal leuk als ik daar ook nog geld mee verdien. En dat is eigenlijk het enige zakelijke aan het verhaal. Verder is het heel persoonlijk en daarom passen hierook logjes over meer privé-aangelegenheden.

Overigens zal dit geen life-log worden. Dat heb ik al en dat is een ander verhaal. Dat is puur persoonlijk: hoe ik me voel en wat ik doe, ook buiten wat als werk geldt. Kennelijk is er dus toch wel een grens tussen wat ik als professioneel en als privé beschouw. De grens is alleen niet hard en niet eenduidig. En daarmee kom je toch tot een zekere mate van schizofrenie die internet mij biedt. Niet alleen privé en zakelijk, maar ook in de taal waarin ik communiceer. Ga ik in het Engels communiceren omdat ik Engelstalige relaties en vrienden heb of ga ik mijn communicatie tweetalig opzetten? Of ben ik alleen professioneel Engelstalig? Of misschien zou het gezien mijn voorliefde voor Zuid-Spanje logische zijn om in het Spaans te communiceren. Wellicht ontstaan daardoor bussiness opportunities in een aangenamer klimaat met een goede keuken.

Voorlopig hier gewoon in het Nederlands, met artikeltjes over online, freelancer zijn en Sharepoint, met zo nu en dan een persoonlijke noot.

Als ZZP-er vind je soms een opdracht via je netwerk, soms via een bemiddelaar. En daar betaal je zo’n bemiddelaar voor, dat is logisch. Bemiddeling kan op verschillende manieren: de bemiddelaar bemiddelt tegen een fee en je factureert direct aan je opdrachtgever of je factureert aan de bemiddelaar, die dan dus eigenlijk je opdrachtgever is, en voert voor de bemiddelaar werk uit bij de opdrachtgever. Tot zover is er niets aan de hand en is het eigenlijk lood om oud ijzer hoe het precies geregeld is.

Ik had een contract op de tweede manier, en dat was al een paar keer verlengd. Hartstikke fijn want ik deed goed werk. Toen liep ik tegen het probleem aan dat ik van januari tot begin november aan één klus zou werken. De drie klussen waar ik volgens mijn VAR aan moet voldoen zou ik wel redden, maar ik zou wel 70 % van mijn inkomen bij één opdrachtgever, de bemiddelaar, gaan verdienen. Op zich geloof ik niet dat het een probleem is om eens een jaar niet aan alle eisen van de VAR te voldoen, maar ik ben me toen toch wat meer gaan verdiepen in de VAR. Ik kwam op mijn zoektocht op het Lancelot-freelancersforum, daar las ik een artikeltje over bemiddeling en detachering.

Waar het om gaat is dat de belastingdienst achteraf de relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer beoordeelt en alsnog kan zeggen dat het eigenlijk om een werkgever-werknemer relatie gaat. Kennelijk lijkt een detachering meer op het laatste dan het eerste. Hier verschilde ik met de tussenpersoon van mening: volgens hen was er geen sprake van detachering, omdat er expliciet in het contract stond, dat ze mij als freelancer inhuurden. Ik vond dat ze zich te veel als detacheerder gedroegen en zou daardoor behalve de 70% inkomen ook meer dan 50% via een detacheringsgelijkende opdracht binnen halen. Dat zou betekenen dat ik op twee punten niet aan mijn VAR zou voldoen en dat vond ik teveel risico. Het mooie was dat de detacheerder zei dat dit risico niet bestond, maar had in het contract wel staan dat als ze achteraf als werkgever beoordeeld zouden worden, de kosten op mij verhaald zouden worden.

Omdat ik niet op één verhaal af wilde gaan, belde ik de belastingdienst. Ik kreeg een bijzonder vriendelijke jongeman aan de lijn (en nu klink ik net als mijn oma) die me aanraadde om voor de nieuwe situatie een nieuwe VAR aan te vragen, zo zou ik weten wat de belastingdienst zou vinden. Ik hoefde de VAR niet te gebruiken als ik me toch aan de oude zou willen houden. Een paar dagen later belde ik nog een keer en toen ik kreeg ik een mevrouw (een keurige jongedame dan) die gechoqueerd was door hetgeen haar collega eerder die week gezegd had. Dat was geen goed advies en ik moest gelijk protest aantekenen als ik mijn nieuwe VAR binnen kreeg. Ze vertelde me bovendien dat de belastingdienst nooit terug kijkt, alleen vooruit. Dus dat zou betekenen dat ik alleen mijn zelfstandigheid zou verliezen, maar dat niet met terugwerkende kracht de detacheerder als werkgever aangemerkt kon worden. Ze verwees me naar de beleidsregels. Daar kun je inderdaad het detachering-bemiddelingsverhaal van lancelots uit halen. Ook staat in deze beleidsregels ” Mocht er sprake zijn van een (fictieve-) dienstbetrekking, dan zal naheffing plaatsvinden van loonheffingen en kan er een boete worden opgelegd.”, dus niet alleen een vooruit kijkende belastingdienst, maar ook een terugkijkende belastingdienst.

En hierbij kom ik bij het meest leerzame punt van dit hele gebeuren. Iedereen heeft een mening over hoe het zit met een VAR, met freelancers en met detacheringsbureaus. In de praktijk blijkt zelfs de belastingdienst niet het achterste van z’n tong te laten zien. Voor mij was dit genoeg reden om niet door te gaan op deze manier. Het risico werd me te groot en het werd ook nog eens volledig op mij afgewenteld. Ook de detacheerder stond niet te springen om met mij door te gaan: de volgende kandidaat was al aan het warmlopen. Nadat we besloten hadden om niet door te gaan kwam de nieuwe VAR: er bleek niets te veranderen aan de de VAR.

De laatste tijd krijg ik steeds vaker open sollicitaties binnen via het mailadres dat bij de Kamer van Koophandel bekend is. Op zich juich ik het toe dat mensen initiatief nemen en open sollicitaties sturen en eigenlijk vind ik dus ook dat ik moet reageren op deze sollicitaties. Aan de andere kant zijn de brieven zo algemeen dat ik zeker weet dat de schrijvers zich niet in mijn bedrijf verdiept hebben. Ik sta bij de Kamer van Koophandel ingeschreven als eenmanszaak, en ook mijn website straalt “ZZP-er” uit: Annemiek dit en Annemiek dat en ik zus en ik zo. Dus nee, ik heb geen behoefte aan een office manager met een helicopterview of aan een HRM-interimmer die beoordelingssystemen op kan zetten. Als sollicitanten, vooral bij open sollicitaties, zo weinig interesse tonen in het bedrijf waar ze solliciteren, moet ik die open sollicitaties dan serieus nemen? Het is een kleine moeite om een afwijzing te sturen, net zoals een kleine moeite is om een open sollicitatie naar heel veel adressen te sturen. Wat ik vervelend vind aan mezelf, is dat ik de neiging krijg om stichtelijke of cynische antwoorden te sturen. Maar dat staat dan weer haaks op het initiatief dat ik zo toejuich. Ik denk dat het gewoon een korte bevestiging van ontvangst wordt met een verwijzing naar het feit dat ik een eenmanszaak ben.