Als ik het met klanten over hun site voor de internationale doelgroep heb, leidt dat meestal tot veel gezucht en gesteun: “maar dan moeten we alles in het Engels vertalen en alles dubbel bijhouden”. Als je fietsen verkoopt en je verkoopt dezelfde fietsen aan internationale klanten, ja, dan is je site hetzelfde in het Nederlands als in het Engels. Het is alleen in veel gevallen zo dat de internationale doelgroep niet één op één dezelfde behoeften heeft. Zo is in het onderwijs de communicatie rondom Nederlandstalige opleidingen in het Nederlands en rondom Engelstalige opleidingen in het Engels. Waarschijnlijk is er wel een kruisbestuiving: je wilt je Nederlandse doelgroep wel wijzen op de Engelstalige opleidingen, omdat ze die meestal zonder problemen kunnen volgen. Voor de Engelstalige doelgroep heeft het geen zin om naar de Nederlandstalige pagina’s te verwijzen. Het is wel zinvol om ze een overzicht (in het Engels) te geven van de Nederlandstalige opleidingen, zodat ze een beter beeld krijgen van de onderwijsinstelling waar ze mogelijkerwijs gaan studeren.

Bij twee verschillende producten voor doelgroepen met een verschillende taal is het onderscheid duidelijk. Het kan ook heel goed mogelijk zijn dat je product hetzelfde is, maar dat de informatiebehoefte over het product verschillend is. Een andere mogelijkheid is dat de doelgroep in een van je talen diffuus, zowel qua taalvaardigheid als qua informatiebehoefte, dat vraagt om een helemaal eigen oplossing.

Verschillende informatiebehoefte

Ik ging met een vriendin uit eten en zij vroeg met naar treinreizen in Spanje. Ik verwees haar naar de RENFE, de Spaanse spoorwegen. Ze vroeg of ze ook een Engelse site hadden, ik wist het niet, maar vermoedde van wel. Toen ik het nakeek bleek het niet zo te zijn. Ik was benieuwd of de Spanjaarden de enige waren in Europa, en surfde naar sites van andere Europese spoorwegmaatschappijen. Wat ik vond was verrassend en gaf me inzicht in wat ik, als buitenlandse reiziger, verwacht van een site.

Er zijn dingen in je eigen spoorwegstelsel die je weet: ik weet wat een sneltrein is, wat een intercity is en wat een stoptrein is. Op de Engelstalige SNCF-site (Frankrijk), moest ik eerst aangeven met wat voor trein ik wilde reizen. Dat werkt voor lokalen, niet voor vreemdelingen, voor hun moet je dat uitleggen. Als je je voorbereid op reizen in den vreemde, dan wil je weten hoe het kaartjessysteem werkt, of er mooie kaartsoorten voor vakantiegangers zijn en wat de dienstregeling is. Voor veel Spanjaarden is Engels nog steeds niet heel gewoon, het zou dus heel handig zijn om voor de reiziger op de site van de RENFE een woordenboekje te zetten van veelgebruikte Spaanse woorden rondom de treinreis. Je kan je zelfs voorstellen dat de reizigers uit de buurlanden weer een heel eigen behoefte hebben. Dat zou in Nederland betekenen dat de NS een aparte Duitstalige site zou maken.

Als je ziet hoe verschillend de behoefte van de internationale doelgroep over treinreizen is, dan valt Google translate al af. Zelfs als de vertalingen echt goed zouden zijn, bedien je je doelgroepen er niet goed mee. Wat dat betreft hebben de Engelstalige landen het lastig: zij kunnen taal niet als automatische navigatie voor de buitenlandse doelgroep.

Diffuse doelgroep

Bij de website van een onderzoeksinstelling heeft verschillende doelgroepen: Nederlandse onderzoekers, buitenlandse onderzoekers, de wetenschapspers en het geinteresseerde publiek. De voertaal in de wetenschap is Engels, je mag er dus vanuit gaan dat ook de Nederlandse onderzoekers zonder moeite op een Engelstalige website hun weg kunnen vinden. Van het ‘gewone publiek’ kun je niet verwachten dat ze wetenschappelijk Engels kunnen lezen. Hier kan het dus een idee zijn dat de Engelstalige site gericht is op de wetenschappers, terwijl de Nederlandstalige site een meer populair-wetenschappelijke insteek heeft. Het grote publiek kan zo lezen wat de nieuwste ontwikkelingen zijn in gewoon taalgebruik. Zijn ze bijzonder geinteresseerd dan zijn er uiteraard links naar de Engelstalige site.

Vertaling van je site

Het is dus lang niet altijd zinvol om je site gewoon te vertalen. Kijk eerst eens kritisch naar je doelgroepen, zowel naar je huidige doelgroep als naar de internationale doelgroep. Door goed in kaart te brengen welke doelgroepen er zijn en waar ze behoefte aan hebben, bedien je je doelgroepen beter en kan je jezelf mogelijk veel werk besparen.

Gepubliceerd op 13 January 2010 in Inter- en intranet.