Informatie zoeken en ook de juiste informatie vinden is een kwaliteit die mensen hebben, waar ze in hun reguliere werk te weinig op beoordeeld en in begeleid worden. “Mijn generatie” heeft in tijdens school en studie vooral leren zoeken in de bibliotheek – ik ben zo oud (39) dat ik me de microfiche nog herinner. Sinds die tijd is het zoeken en vinden van informatie nogal veranderd, we hebben zoekmachines en googlen is een werkwoord geworden.
Zowel aan de aanbod- als aan de vraagkant van informatie heeft een grote democratisering plaats gevonden. Aan de aanbodkant kan iedereen informatie plaatsen en bijdragen aan informatiebronnen als wikipedia. Aan de vraagkant hoef je niet meer naar een (academische) bibliotheek om toegang tot hoogwaardige informatie te krijgen. Toch heeft deze democratisering er niet toe geleid dat iedereen ook daadwerkelijk toegang tot alle informatie heeft. In eerste instantie dacht ik dat het vooral met leeftijd te maken had: een computer is geen microfiche en zoeken in een bibliotheek is anders dan zoeken met google. Alexander van Deursen doet onderzoek naar digitale vaardigheden en schreef het artikel ‘Oud én jong onhandig op internet’. Uit zijn onderzoek komt dat leeftijd niet onderscheidend is voor het internetgebruik van mensen, maar dat opleiding veel belangrijker is. „Het definiëren van geschikte zoekwoorden is bijvoorbeeld voor ouderen, maar zeker ook voor jongeren lastig. Ook wordt op internet gevonden informatie te gemakkelijk voor waar aangenomen. Het lijkt mensen niet uit te maken waar de informatie vandaan komt”, zegt Van Deursen.
Met name dat laatste sluit aan bij mijn waarneming. Laatst sprak ik iemand die me wist te vertellen dat wikipedia slecht was, want zelfs haar kinderen mochten het niet gebruiken op school. Dit vond ik raar. Natuurlijk kun je wikipedia wel gebruiken, je doet er alleen goed aan om de informatie ook bij andere bronnen te verifieren, te kijken wie de informatie geschreven heeft en te kijken of er opmerkingen door wikipedia toegevoegd zijn. Al toen ik (pre-internet) naar school ging viel het me op dat er op school zo weinig aandacht was voor het kritisch bekijken van de media die we gebruiken. De meeste medeleerlingen namen aan wat ze op televisie zagen en geloofden alles wat ze lazen. Toen miste ik het al, nu is het eigenlijk nog belangrijker. Uit Van Deursens onderzoek blijkt bovendien dat veel mensen alleen de eerste resultaten bekijken en dus niet scannen wat er verder is en ook niet kritisch zijn op de bron. Laat staan dat er kritisch gekeken wordt naar de zoekmachine die gebruikt wordt (probeer bijvoorbeeld de ‘Engine taste test’ uit om de verschillen tussen de resultaten van de verschillende zoekmachines te zien).
Voor een site-ontwikkelaar betekent dit dat SEO-optimization (eigenlijk dus vooral Google optimization) belangrijk ik is. Bovenaan de zoekresultaten komen is belangrijk, ook als men niet zoekt op je bedrijfsnaam of je belangrijkste product. Voor intranet betekent het dat je als bouwer niet kunt vertrouwen op de zoekfunctie, maar dat je een heldere informatiestructuur moet aanbieden, zodat medewerkers de zoekfunctie eigenlijk niet nodig hebben.
Voor bedrijven met veel informatiewerkers is het goed om het informatieverzamelgedrag van medewerkers eens te bestuderen en te kijken hoe deze informatiewerkers sneller en vooral beter kunnen gaan zoeken op het web.

Gepubliceerd op 09 August 2009 in Inter- en intranet.